Hoe werkt de Raad

Presidium 1. Voorbereidende fase
De leden van het presidium, (fractievoorzitters, griffier en voorzitter van de gemeenteraad) stellen de agenda’s op van de drie raadscommissies en de (concept)agenda van de raadsvergadering.  Tijdens de raadsvergadering wordt de agenda pas formeel vastgesteld. 
Commissie Ruimte In de commissie Ruimte spreken commissieleden over grondexploitatie, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, verkeersaangelegenheden, milieuzaken, buurtbemiddeling, openbare ruimte en wijkgericht werken.

2. Informatie en Debat fase
Voordat de raad een onderwerp in de raadsvergadering behandelt, bespreekt een commissie dit. Bij een commissievergadering zijn inwoners, maatschappelijke en betrokken organisaties welkom. 

In de vergaderingen van de commissies vindt ook het debat plaats tussen fracties.
 
Ook kunnen inwoners of belanghebbenden aan het begin van de vergadering inspreken

De commissievergaderingen zijn openbaar. (in speciale gevallen kan er in beslotenheid worden vergaderd) 

Commissie Samenleving  In de commissie Samenleving spreken commissieleden over ouderen, jongeren, maatschappelijk werk, sociale voorzieningen, gezondheidszorg, sport en onderwijs.
Commissie Bestuur In de commissie Bestuur spreken commissieleden over openbare orde en veiligheid (inclusief brandweerzaken), algemeen bestuurlijke en juridische aangelegenheden en rampenbestrijding. Ze verstrekt adviezen over financiën en financiële bedrijfsvoering, de gemeentelijke belastingen, het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid, personele zaken, facilitaire zaken en automatisering.
Raadsvergadering

Het college van B&W bereidt de meeste raadsvoorstellen voor en legt daarbij een conceptbesluit voor aan de raad.

De raad kan ook zelf een raadsvoorstel maken. Dit kan bijvoorbeeld gaan over de eigen verordeningen maar ook over de toelating van raads- of commissieleden.

3. Besluitvormende fase
In de raadsvergadering worden de besluiten genomen. Veel van de onderwerpen zijn eerst in een commissie behandeld.

Dit is ook het moment voor fracties om bij de raadsvoorstellen moties of amendementen in te dienen.
Bij een raadsvergadering is er geen inspreekrecht voor inwoners, dat gebeurt in de commissies, 

Raadsvergaderingen zijn openbaar. (in speciale gevallen kan hiervan worden afgeweken)

Raadsleden hebben diverse raadsinstrumenten tot hun beschikking. Hiermee kunnen zij het beleid van het college van burgemeester en wethouders controleren. En kunnen zij invloed uitoefenen op de besluitvorming of kaders vaststellen voor beleid. Welke raadsinstrumenten zijn er?

Oplegnotitie

Raadsleden hebben het recht om zelf onderwerpen voor de agenda van een raadscommissie aan te dragen. Met dit instrument is het mogelijk om controle en kaderstelling samen te laten komen. In IJsselstein wordt van het recht van agendering gebruikt gemaakt door het indienen van een oplegnotitie.  

Amendement Een amendement is niets anders dan een tekstwijziging in een raadsbesluit van het college van burgemeester en wethouders. Het oorspronkelijke raadsvoorstel wordt gewijzigd zodra de meerderheid van de raad vóór het amendement stemt.
Motie Een raadslid kan de raad via een motie om een uitspraak vragen. Bovendien kan de raad met een motie een verzoek of wens doen aan het college. Deze moties komen bij een geagendeerd onderwerp aan bod. Tijdens de vergadering kan de motie veranderen of ingetrokken worden. Een motie is pas aangenomen bij een meerderheid van stemmen.
De raad kan ook een motie vreemd aan de orde van de dag indienen. Een dergelijke motie gaat over een onderwerp dat niet op de agenda staat en haakt vaak in op een actualiteit.
 
Schriftelijke vragen Een raadslid kan schriftelijke vragen stellen aan het college van Burgemeester en Wethouders over een onderwerp dat niet op de agenda van de gemeenteraad staat. Het college moet schriftelijke vragen van raadsleden binnen vier weken beantwoorden.
Interpellatie Dit is een verzoek aan het college om meer informatie te verschaffen over een onderwerp dat niet voor de vergadering is geagendeerd. Het interpellatiedebat betreft vaak een onderwerp van zowel spoedeisend als zwaarwegend karakter.
Initiatiefvoorstel  Een initiatiefvoorstel is een voorstel van een raadslid waarover de gemeenteraad een besluit neemt.